Gacmahiisa fiiri!.

 Gacmahiisa fiiri!.

Sheekooyin dhaqameedka Faaris waxaa kamid ah, in ni Beeraleey ahaa uu ugaarsanayay shimbiro maalin dabayl badan. Ciidda ay dabaysha soo tuurayso waxa ay kaga uruuraysay ninka Indhaha, sidaa darteed wuu ilmaynayay!.

Shimbir waliba marka uu qabsado, inta baalka uu ka jabiyo ayuu sallad kusii ridanayay.

Kolkaas ayuu shimbir ku yiri saaxiibkiis: Alla maxaa ninkan nooga naxariis badan, sooma aragtid sida uu u ilmaynayo, oo uu uga xunyahay inuu na ugaarsado!.

Shimbirkii kale ayaa ku jawaabay: Ha fiirin illinta indhihiisa, ee fiiri shaqada gacantiisa!.

Markuu ka sheekeeyay nebiga NNKH khawaarijta, waxuu saxaabada ugu sifeeyay inay yihiin kuwa cibaado badan. Wuxuu yiri: Waxaax xaqiraysaan salaaddiinna markaad u fiirisaan salaaddooda!, Soonkiinna iyo soonkooda, cibaadadooda iyo cibaadadiinna, Qur'aanka ayay akhrinayaan, waxayna uga siibanayaan diinta sida leebka uga siibmo wixii lagu ganay, waxay dilayaan ahalka Islaamka, waxayna u yeeranayaan ahalka sanamyada!.

Cidda salaadda khawaarijta la yaabayso, ma ahan aniga iyo adiga, waa saxaabada naftirkood!, malayso sida ay cibaadadaas tahay, haddana eeg falkii ay sameeynayeen, ay dileen khaliifkii Muslimiinta, ayna xalaashadeen dhiigga Masaakii- -inta.

Ibnu Muqafic waxuu leeyahay "Calaamadaha kan gunka ah waxaa kamid ah, in uu hadal sanyahay, se falkiisa xunyahay!".

Ibnu Jawsi wuxuu ku leeyahy 'Saydul Khaatir' , waxaan la kulmay Wadaaddo xaaladahooda kala duwanaayeen, heerka aqoontooduna kala sarree- yay, waxaana iigu faa'ido badnaa, kan ku dhaqmay, wixii uu i barayay, xataa haddii laga aqoon badnaa!.

Thacaalibi wuxuu ku leeyahay 'Ladaa'ifu Ludf' Waxaaa u soo galay Nasr, mid suugaanlayda kamid ah isagoo wato Kitaab, wuxuuna ahaa mid adaabt- iisu fiicnayn. Markaasuu waydiiyay kitaabka aad wadato magacii?, wuxuu ku jawaabay: Kitaan aadaabta ka sheekaynayo. Markaasuu Nasri yiri: Maxaad ugu camal fali wayday!

Uma jeedo in haddii aan shar samaynaynno aan sidoo kale sharta dhahno, ama faafinno!, oo aan kulansanno hadal xun iyo ficil xun, balse taas baddalkeed baadilka in aan sheegno in uu baadil yahay, waxa xunne aysan fiicnaayn xataa haddii ay dadka dunida wada sameeyaan. Aana ku dedaalno intaan karno in ay is lahaadaan ficilkeenna iyo hadalkeenna, oonan noqon kuwa uu Illaahay ku tilmaamay " وأنهم يقولون مالا يفعلون".

Inta aanan ku kadsoomin hadalka, waa in aan eegnaa ficilka, isaga ayaa rumaynaya hadalkii ama beeninayee, wax walba ka horne "Ha fiirin illinta indhihiisa e' fiiri shaqada gacantiisa"!.

Barqo wanaagsan.

W/Q: Cabdicasiis Mubaarak.

 

Waxuu iiga tanaasulay barka Boqortooyadiisa!.

 Waxuu iiga tanaasulay barka Boqortooyadiisa!.

Waxuu ku leeyahay qoraaga Cali Jaabir Al-fiifi buuggiisa 'Siwaaru Ummi' cinwaanka 'Caraft qofka' waxuu ku daabacay sheekadan. Waxuu yiri "sanadkii 983dii waxa aan ahaa arday dhigto dugsiga Hoose, magaalada Tabuuk ee dalka Sacuudiga, waxaan ahaa agoon sabool ah, wax dhaqaale ahna aysan haysan qooyskooda. Ma aanan haysan Aabbe i daryeelo sida carruurta kale, waxaa jeclaa in aan arko Aabbahey oo gacanta isaga oo i hayo, i keenayo iskuulka, ama aan ka soo degayo gaarigiisa, laakiin waan la'aa dareenkaas. Cid madaxa ii salaaxdo, oo i dareensiiso inaan ahay arday dhiirrigelin mudan. Aabbahay waxaan ku arki jiray riyada oo kali ah, waxaana u arkayay yoolkayga nolosha ugu wayn maqlista kalmadda 'Aabbe'!.

Hooyaday ma aysan haysan dhaqaale fiican, si ay iigu rumayso riyooyinkayga, laakiin waxay haysatay qalbi wayn waxayna ahayd riyadeeda oo dhan in ay isoo saarto aniga, ayna qof sarreeyo iga dhigto!.

Maalin ayaan arkay saaxiibkey fasalka (Cabdullahi Qaasim) oo kasoo baxsanayo boorsadiisa Jabaati dhexda laga mariyay malab, oo uu ka daadanayo malabkii, si daran ayaan u eegay, anigoo is dareen- siinayay farqiga wayn ee nololeed ee noo dhaxee- yo. Saaxiibkaas wanaagsan oo malaha indhahayga aggoonnimo arkay, ayaa il naxariiseed igu eegay, waan u imid, waxuuna laba jab u kala jabiyay Jabaatigii, isagoo jab iisoo taagay. Waxaan dareemay in uu kala nar boqortooyadiisa i siiyay. Wixii aan malaysanayay ayaan helay, waxay ila ahayd riyo, laakiin saaxiibkeey ayaa dhabeeyay. Waan cunay, waxaana iga jabay colkii gaajada. Guriga waxaan ku laabtay maalintaas anigoo aad u faraxsan.

Maalintii xigtay waan hilmaamay wax waliba. Laakiin waxaa jiray qof aanan hilmaamin. Waxaa la yaabay markaan arkay saaxiibkeey Cabdullaahi oo ii sido wixii shalay oo kale, waliba hal dhammaysti- ran!. Haa, waxuu ii sheegay in Hooyadii ay soo sameeysay laba xabo, si aan u kala cunno. Aad ayaan u farxay, waaba sidii iyada oo Cabdullahi Hooyadii ay doonaysay in aysan farxaddaydii shalay aysan kala go'in ee ay waarto, oo ay sii socoto. Ma garanayo magaceedo, iyadana ma garanayso magacayga, iyo xataa muuqayga, laakiin waxa ay ahayd Banii Aadan danqasho iyo dareen leh. Waxaas aadka u yar, waxay i siinayeen farxad wayn oo wax loo dhigo aysan jirin.

Hooyadaas guriga joogto, ma aysan ku koobnayn Guriga waxtarkeeda, balse waxay ahayd mid ka warhayso wiilkeeda, kuna barbaarinayso oo barayso qiimaha wax isa-siinta, wax huridda iyo deeqsinimada.

Jabkaas jabaatiga ah, waxa uu uga dhignaa canuggaas yarka ah sidii boqortooya oo kale. Wax wayn oo uu helayo ayay u ahayd, sidaas ayayna dhacdadaas ugu daabcantay xasuustiisa.

Baro carruurtiinna deeqsinimada iyo in ay wax huraan, kuna barbaariyo, wacad baan ku maraye, waa wax wayn oo aad yaraysanaysaan!.

W/Q: Cabdicasiis Mubaarak

Haddaan ku caro gelinno..!

Muxammad bin Axmad Al-Maqri waxuu kusoo arooriyay kitaabkiisa "Mukhtaaru nawaadir alAkhbaar" in Xajaaj bin Yuusuf uu dadka u khudbeeyay maalin, waxuuna ka sheegtay adeecid la'aanta dadka ree Ciraaq.

Markaasuu u jawaabay 'Jaamac Al-Muxaaribi' oo yiri: "Haddii ay kujeclaan lahaayeen, way ku adeeci lahaayeen, mana aysan ku caayeen. Ka raadso cafinta dadka kaa hooseeya, oo u dhimri in badan, waxaad heli doontaa jacaylkooda iyo adeecistooda

Xajaaj ayaa yiri: Ma u malaynayo inay ku toosayaan waxaan ahayn seef.

Jaamac ayaa ku jawaabay: Amiir, haddii ay seefta seef la kulanto, waxaa lumo doorashada!.

Xajaaj: Doorashada maalintaas Illahay baa leh.

Jaamac: Haa, laakiin ma ogid cidda uu illahay guulaynayo.

Xajaaj ayaa yiri: wallaahi waxaan damcay, inaan carrabka kaa gooyo, oo aan wajiga kaa garaaco!.

Jaamac ayaa ku jawaabay: Haddii aan runta kuu sheegno waan kaa caraysiinaynnaa, haddii aan been kuu sheegnana waxaan caro gelinaynnaa Illaahay. Caro galinta Amiirkana waxaa ka wayn caro gelinta Illaahay.

Si fiican u dhuux halkaas, Caro galinta Amiirkana waxaa ka wayn caro gelinta Illaahay!.

Kuwa Carrabkooda beenta ku malabaynayo, ee u kala ordaya raalligelinta madaxda, ka masaxiddooda ceebaha, iyo u doodistooda, dhammaantiin; waxaad u burburinaysaan diintiinna

Adduunyada cid kale.

Daaciga qaatay dhaxalka nebiyaxa, ee ku iibsanayo diintiisa lacag yar iyo dhaldhalaal adduunyo, ee soo saarayo fatwada sajallan ee ay madaxdu faraan, waxaa dadka ugu doqonsan qofka aakharadiisa ku waayo adduunyada cid kale.

Kaalmeeyaha iyo gacan yaraha daalimka, gacanta u ah madaxda, ee ka labalabayn waxa ay faraan, waxaad ogaataa in uu Alle kaa dhigay addoon doorasho leh, ee aadan qasbanayn, cid kalena aadan addoon u ahayn.

Markii lagu xiray Imaamu Axmad fitnadii Abuuridda Qur.aanka, waxuu ku celcelin jiray: kuwa caawiyo Daalimiinta waa Eeyaha Naarta!

Mid kamid ah kuwii xiray ayaa yiri: Ma kamid ahay aniga kuwaas?

Wuxuu ugu jawaabay Sheekha: Kuwa caawiya Daalimiinta waa kuwa cuntada u kariyo, Dharkana u tolo, adiga laakiin waxaad kamid tahay Daalimtiinta naftirkooda!.

W/Q: Cabdicasiis Mubaarak

CILMI MISE CIMRI?!.

 CILMI MISE CIMRI

Khaliifkii Mu'miniinta ee Cumar binu Cabdicasiis, ayaa waxaa usoo galay wafdi ugu yimid tahniyad, kadibna kuray ugu yaraa wafdiga ayaa qaatay hadalka, waxa uuna bilaabay in uu la hadlo khaliifka, Cumar oo yara dudsan in qof yar ka hor hadlo dad waaweyn, ayaa yiri; wiilyahoow fadhiiso, hana hadlo qof kaa da' weyn.

Waxa uu yiri wiilkii toban jirka ay waxa yar u raaceen: "Alle ha hagaajiyo amiirka Mu'miniinta, Qofku waa labadiisa yaryar: Macnaha qalbigiisa iyo carrabkiisa, haddii uu alle siiyo qofka carrab hadalka si wanaagsan u gudbin kara iyo qalbi wax qaybi kara, waxa uu mutay hadalka, haddii arrinku sida aad sheegaysid uu yahayna, waxaa jiri lahaa cid kaaga mudan kursiga aad ku fadhidid ! Cumar aad ayuu ugu bogay warkaas, waa uuna soo dhaweeystay wiilkii yaraa.

Waxgarashada ama wacyigu waxa uu ku jiraa caqliga iyo cilmiga ee kuma jiro cimriga ama da'da, cimrigu waa tiro maalmeed socda, balse caqliyada waa fahan iyo xikmad uu Alle dadka siiyo, waxaa sii dheer aqoon uu isaga qofka raadsado, kuna xirnayn da' iyo duqnimo, oo aadanuhu ma xukumo cimrigiisa oo maalmuhu waxa ay socdaan iyaga oo aan la tashan, balse in uu u koro qofka garaad iyo aqoon ahaan, waa wax uu isaga dooranayo.

Weynida iyo buurnidu toona kama dhigno caqli badni iyo garaad dheeraad ah, halka yaraanta iyo caatanimaduna kaga dhigneyn marna caqli yari iyo garaad hooseeya, lidkuna waa sidoo kale, waa wax lala yaabo in dad badani ay wax ku xukumaan muuqaalka qofka iyo da'diisa, iyaga oo hilmaama garaadka iyo maskaxda qofku heerka ay gaarsiisanyihiin, iyo suuragalnimada in la helo 50 jir aan laheyn biseyl maskaxeed iyo ku aqooneed iyo 15 jir ku arkaya caalamka indho waayo-aragnimo qarniyo tixnaa oo kale.

Markii Usaama bin seyd uu Rasuulka ( NNKH) u dhiibayay hoggaanka ciidan duulayay, isaga oo ahaa 18 jir, waxaa ku jiray saxaabada dad da'doodu 50 kor u dhaaftay, balse haddana Rasuulku waxa uu hoggaan uga dhigay wiilkaas yar, sababtoo ah isaga ayaa halkaan ku haboonaa, sidaas oo kale waxaa jiro meelo ay dadka waaweyn kaga habboon yihiin kuwa yaryar, balse waxa aan doonayo inaan iraahdo ayaa ah, in marnaba caqliga iyo cilmiga aysan ku xirneyn da'da iyo duqnimada, ayna yihiin wax uu ka dhar la'aan karo duqa da'da ah, yeelan karana wiilka yar.

Haddii da' iyo duqnimo wax la isku siinayo, laguna gaarayo meelo sare, Muxammed( NNKH) oo 40 jir ah, looma soo direen duni da' waliba dhex joogto,Cilmiga iyo Cimriguna waa laba wax oo kala socda waana isla socon karaan, caalim ama caaqil walibana waa cimri waayo-aragnimo miiran ah, balse oday walba oo cimri ah ma ahan caaqil ama caalim!

Geedaha waxa ay qiimo ku leeyihiin mirahooda, ee ma ahan ballaca jiriddooda, daruuruhuna waxa ay faaiido ku leeyihiin harkooda iyo mirtooda, ee ma ahan sida ay isugu firaariyaan cirka, ama ay isugu ballaariyaan samada, Sidaas oo kalena aadanuhu waxa uu wax ku yahay waa waxqabadkiisa iyo wax soo saarkiisa, ee ma ahan da'diisa iyo cimrigiisa toona!.

-AbdiAziz Mubarak

WAA KAN MUXAMMAD (NNKH)

 WAA KAN MUXAMMAD (NNKH)

Waa kan Muxammad (NNKH) oo aanan aqoonin is weeynaysiin iyo kibir, is dhul dhig iyo dabacsanaan ayaa astaan u ah, waxa aan arkay isaga oo gurigiisa joogo, kolkaas ayuu dhaqanayaa maryihiisa, tolonayaa kabtiisa, uuna maalayaa arigiisa!.

Waxa aan arkay isaga oo wax la cunayo shaqaale, isaga oo soo booqanayo qof xanuunsan, quudinayana kan baahan!.

Waxa aan arkay isaga oo tukanayo, caruurta uu awoowga u yahayne, ay dhabarkiisa fuulayaan marka uu sujuudo, kadibne uu faraha ka qaadayo illaa ay iskood isaga dagaan, kolkaas ayuu marka uu istaago xambaarayaa oo la istaagayaa!.

Waxa uu ahaa jaceeyl iyo dabacsanaan dhulka ku socdo.

Waxa uu jeclaaday insaanka iyo xayawaanka.. xataa dhirta waxa uu fari jiray inaan la gooyn.

xataa ma yeeraanka iyo buuraha waxa ay heleen qayb ka mid ah jaceeylkiisa.. waxa uu ka yiri maalin buurta Uxud.. “Tani waa buur aanu jecelnahay.. iyaduna na jecel”.

Dhulka, dadka , buuraha , carrada iyo wax walbo waxaa gaaray Jaceeylkiisa!.

Waa kan midkii weeynaa ee necbaa in la wayneeyo.. waxa uu ku dhihi jiray asxaabtiisa marki ay u istaagaan.. “haa ii istaagino sida ay cajamta u sameeyaan boqorradooda”!.

Waxa uu ahaa deeqsigaas ay ku tilmaameen asxaabtiisa, in uu bixin jiray wax bixin qof aanan ka cabsanayn faqri iyo gaajo..

ma aysan dhicin in uu maalin lacag kaydsaday.. dahab uu duugtay iyo xoola xaraystay!.

waxa uuna dhintay isaga oo cambuur bireedkiisi uu la yaallo nin Yahuudi ah.

Waa uu noolaaday isaga oo aanan ka dhergin rooti, waxaa soo martay isaga oo aanan dab laga shidin Hooygiisa laba Maalmood.

hadanne ma uusan diidi jirin haddiyadda, ma uusan necbayn in uu ku farxo waxa uu haysto oo ku raaxeeysto noloshiisa, laakiin waxa uu necbaa in uu u noolaado jab rooti ah, ayna noqoto hammigiisa oo dhan xirasho, cunis iyo cabis!.

waxa uu ku barbaariyay naftiisa, dhexdhexaysi iyo qanacsanaan.

Waxa uu tusaale u yahay sida uu yahay Islaamka, ma ahan sida laga dhigtay, loo qaatay, loo fasirtay ama laga aaminay!.

Diin dhexdhexaadsi, cadaallad iyo sinnaan..

Diin aysan ku jirin cibaado u goosasho, Xagjirnimo iyo is-dil nafeed..

Diin ka fog u hoggaansamid naf iyo u hanqal taagis hunguri..

Diin aanan oggalayn dulmiga iyo dadkiisa..

Diin ku dhisan cadaallad iyo dhexdhaxaad..

Diin ka dheer isku adkayn iyo is kallifid..

Diin fudeeyd iyo naseexo ah..

Allaahuman Salli Wasallim Callaa Sayyidi Alkhalqi Nabiyinnaa Muxammad Wacaaa Aalihii wa Saxbihii Wa Sallim..

14.12.2020

W/Q: Cabdicasiis Mubaarak,

Yaa haysto Dr. Yuusuf Al-Qaradaawi.

Waa la duugay Sheekh Qaradaawo, waxayna waydiiyeen labada Malag; Waa kuma Rabbigaa? Waa maxay Diintaada?, waana kuma ninka la idiin soo diray?...

Sidaas oo ay tahay, ma aysan aamusin Carrabyo midiyaysan, oo ayaan daran, waxaa jiray kuwa soo sawiray qabri gubanaya, kuna dul qoray waa Qabriga Qaradaawi, waxaa jiray kuwa soo qaatay Xadiiski 'Mid laga nastay iyo mid nastay', iyo kuwa kale oo badan. Laakiin xaqiiqada ayaa ah, in isku khilaafiddan iyo buuqan uu dhaliyay, ay muujinayso waynida iyo Meeqaamka ninka. Soo uma jeeddaan sida ay dadka ugu qaybsameen Cali binu Abii daalib RC, ayan ugu kala jabeen labada kooxood, sidaas oo kale waxaa ahaa Abii Xaniifa, cid wal oo wax wayn samaysana waa hubaal in ay sidaas oo kale dhacayso.

Qaradaawi AUN, waxaan shaki ku jirin in uu ka nasan doona dhibta iyo rafaadki adduunyadan uu qarniga kudhex noolaa iyo dadkeeda wanaagga inkiro. Laakiin kuwa badan ayaa ka nastay, oo uu qalqal gelinayay manaahijtooda iyo afkaartooda.

[1] Waxaa ka nastay kuwa badan oo isku magacaabo 'Salafiyiin' haba kala duwanaadaan firqooyinkoodee:

- Kuwa isku magacaabo 'Salafiyada Cilmiga' ee uu matayo Sulaymaan Alkharaashi, oo soo saaray kitaabkiisa 'Qaraadi fil Miisaan'.

- 'Salafiya Jihaadiya' oo uu matalayo Abi Basiir Darduusi ko soo saaray 'Takfiirul qaradaawi' iyo Xassaan Xasan oo soo saaray sidoo kale risaala isla magacan wadato.

- 'Salafiya Madkhaliya' oo uu matayo 'Muqbil bin Hadi Alwaadici oo qoray 'Iskaatul al kalbil caawi Yuusuf al qaradaawi'.

[2] Waxaa ka nastay kuwa loo yaqaana 'Axbaashta' oo uu kamid yahay Usaama Sayod oo soo saaray kitaabka 'Al qardaawi fil Caraa'.

[3] Waxaa ka nastay Shiicada, firqooyinkeeda kala duwan oo uu matalayo Axmad nafiis oo qoray 'القرضاوي وكيل الله أم وكيل بني أمية؟'

[4] Waxqq ka nastay Cilmaaniyiinta oo uu ku karbaashay kitaabkiisa 'الإسلام والعلمانية وجها لوجه'

Iyo 'بينات الحل الإسلامي وشبهات العلمانيين والتغريبين'

[5] Waxaa ka nastay Takfiiriyiinta oo uu ku muujiyay manhajkooda kitaabkiisa 'ظاهرة الغلو في التكفير'

[6] Waxaa ka nastay qaar kamid ah 'Jihaadiyiinta' oo uu ku saxay manhajkooda kitaabkiisa 'Fiqhul Jihaad fil Islaam'.

[7] Waxaa ka nastay qaar badan oo Siyaasiyiin ah, oo ugu saxay fahanka Siyaasadda kitaabkiisa 'AlDiinu wa siyaasah'.

[8] Waxaa ka nastay qaar kamid ah Gacacsatada iyo Bangilayda ribada ku shaqaysto oo uu ka qoray kitaabkiisa 'دور القيم والأخلاق في الإقتصاد الإسلامي' iyo kitaabkiisa 'فوائد البنوك هي الربا الحرام'

[9] Waxaa ka nastay kuwa Yahuudda daba orda, oo uu ka qoray 'القدس قضية كل مسلم'

[10] Waxaa ka nastay kuwa shaqa la'aanta ah, ee caayda iyo aflagaadada waqtigooda ku dhumiyo ee aanan aqoon qiimaha waqtiga Muslimka oo uu ka qoray kitaabkiisa 'الوقت في حياة المسلم' .

[11] Waxaa ka nastay Qur'aaniyiinta iyo kuwa Daahiryiinta ah oo ku burburiyay aragtidooda kitaabkiisa 'كيف نتعامل مع السنة النبوية' iyo kitaabkiisa 'السنة والبدعة'

[12] Waxaa ka nastay Mustashriqiinta iyo ree Galbeedka ku been abuurto qaar kamid ah taariikhdeenna oo uu ka qoray 'تاريخنا المفتري عليه'

[13] Waxaa ka nastay Daalimiinta iyo dhiigya Cabyada madaxda ah, ee uu ka qoray kitaankiisa 'عالم وطاغية'

[14] Waxaa ka nastay dib u dhacyada, diiddan horumarka oo uu ka qoray kitaabkiisa 'الإسلام حضارة الغد'

[15] Waxaa ka nastay kuwa inkirsan aragtida Islaamka ee Dumarka ku aaddan oo uu ka qoray kitaabkiisa 'مركز المرأة في الحياة الإسلامية'

[16] Waxaa ka nastay kuwa is dhiibay ee quustay oo uu ka qoray kitaabadiisa 'المبشرات بإنتصار الإسلام' iyo 'مستقبل الأصولية الإسلامية'

Waxaa ka nastay qaar badan oo inkirsan guulaha uu gaaray, iyo waxa uu umadda Islaamka kaga tagay, Allaha ka abaal mariyo, qabrigana ku janneeyee.

Ugu danbeyn Sheekh Qardaawi waa Insaan, gafi karo, oo khaladami karo, wax badan lagu khilaafi karo wixii dood gali karana lagu naqdin karo.

Allaha u naxariisto Sheekh Yuusuf Alqaradaawi.

 W/Q: Cabdulcasiis Mubaarak

 

FAALLO BUUG: Finding Truth: 5 Principles for Unmasking Atheism, Secularism, and Other God Substitutes. Nancy Pearcey.

(Raadinta xaqiiqada: 5 Mabaadi’ oo daaha looga rogaya Ilxaadka iyo Cilmaaniyadda).

 

Buuggan oo aan si fudud u billaabay akhriskiisa, ayaa xiiso gaar ah ii lahaa, maadaama uu khuseeyay mawduuc aan danaynayay ayaan hal fadhi ah uga baxay, waa buug u baahan waqti fiican iyo fiirin aqooneed, oo aan si sahlan lagaga bixi karin, haddana akhriskiisi koowaad waxaan u fadhiyay 6 saacadood oo xiriir ah illaa 2dii iyo bar habeennimo. Waxaan se ku khasbanaaday in aan mar labaad dul maro, nuxurka uu xambaarsanaa oo wayn iyo farriinta uu sido oo ballaaran awgeed, waxuu iga baahanayay mararka qaarkood in aad baaritaan kale sii gasho.   

Buugga waa 370 bog, oo ay qoray Nancy Pearcey, oo ah qoraa Ameerikaan, arrimaha diimaha iyo falsafaddana wax badan ka qortay, oo aan horay uga akhriyay buuggeeda “Total truth” oo 2005tii soo baxay. Buuggan aan wax ka qoraynno hadda waxa uu soo baxay 2015tii. Waxayna si fudud uga hadlaysaa afkaarta iyo falsafadaha liddiga ku ah diimaha Illaah oggol, ama qirsan awood jirto.

Buugga waxa uu ka dhashay qoristiisa, mawjadda Alle diidnimo iyo inkirista Illaahay ee sida xooggan ugu dhufatay Galbeed iyo bariba. Waxa uu gaashaan u yahay sida ay xustayba Ardayda jaamacadaha iyo dugsiyada sare ee halista ugu jiro ka tagista wax walba oo diin ku saabsan sababa kala duwan awgood. “Nancy” waxay si gaar ah xoogga u saaraysaa bulshada ay kasoo jeedday oo “Kirishtaanka” ah oo dhallinyaradii ay ka fogaadeen diinta iyo kaniisadda, ayna ka carareen wax walbo oo diin ku shaqo leh, waxay Nancy qiraysaa in seddax melood meel kamid ah dhallinyarada ka tageen kaniisadda sabab la xiriirto helid la’aanta jawaabo ku filan  ayna qaateen Ilxaadka iyo calmaaniyadda.

Waxa ay Nancy buugga ku billaabaysaa cutub ay uga cinwaan dhigtay “Waxaan ku waayay Iimaankaygii kulliyad Injiili ah” (Kulliyad masiixi ah), oraahdaas waxay ka timid mid kamid ah shaqaalaha Kongreeska ee Maraykanka mar ay su’aalo waydiinayeen Nancy muxaadara ay u jeedisay gadaasheed. “Bill witcherman” oo ah ninka oraahdaas yiri ayaa sheegay in kulliyaddii uu dhiganayay lagu bari jiray jaamacadda aragtiyo cilmaaniyeed oo badan, mararka qaarne si toos ah uga hor imaanaysay waxyaabaha uu rumaysnaa ee kaniisadda laga barayay. Taas waxay ku qasabtay labaatan jirki aysan waxbadan u kala furman ee sanadki koowaad ee jaamacadda ku jiray inuu waydiiyo barofesoorradii jaamacadda “Sidee ayaad isugu xiraysaan Iimaanka iyo takhasuska aqooneed ee aad nagu baraysaan jaamacadda?” laakiin nasiib darro ma uusan helin jawaab. Ugu danbayn taas waxay ku qasabtay “Bill” in uu masiixiyadda ka tago, una diga rogta Ilxaadka.

Sheekada ninkan waa mid muujinayso dabci bani Aadannimo oo ah raadinta jawaabaha waxa uu is waydiinayo, taas oo haddii uu heli waayo jawaabahooda ku keento in uu darafya fogfog u weecdo ilxaadkaba ha u darnaadee. Dhowr sheeko oo tan aan ka sheekaynnay lamid ah ayay qoraaga soo qaadatay, oo ay kujirtay sheekadeeda, waxayna dhammaan muujinayeen su’aalo is waydiin aanan helin jawaabihii habboonaa, ama lagu waajahay cabburin iyo daboolis ku talagal ah ama aan ahayn. Waxay “Nancy” rumaysan tahay in su’aalaha calmaaniyadda iyo ilxaadka dhammaantood jawaabo waafi ah looga heli karo nusuusta diimaha, aysanne ahayn in lagu cabburiyo ciddii wadato, taas badalkeed lasoo dhaweeyo, si furanne looga jawaabo.

Maanta waxaan arkaynaa dad badan oo soomaali ah oo Ilxaadka qaatay, welibana faafinayo, da’ yar badan oonan haysan wacaal iyo aqoon ku filan ayaa la ciirciiraya su’aalo badan oo mandiq ah qaarkood, shaac bixintooda iyo in ay bannaanka keenaan waxay kaga baqayaan ku cabburin iyo kucelin, taas badalkeed waa fursad fiican oo Mulxidiinta kaga faa’idaysan karaan dhallintaas in ay jiraan su’aalo badan oo aysan diintu jawaab u helayn. Halka haddii ay heli lahaayeen cid ka qanciso oo u ehel ah waydiimaha noocaas ah ay dhallintaas wax badan kaga shaafi noqon lahaayeen jawaabahaas.      

Buugga haddii aan u soo laabto waxay “Nancy Pearcey” marka hore xoojisay sugidda jiritaanka Illaah iyo awood dunidan maamusho, iyadoo u soo xiganayso xoojinno iyo marag furro diini iyo caqliba leh. Waxaan kasoo qadanayaa dhowr caddaymood.

-          “Dhammaantayo waxaan ku garan karnaa Illaah, fiirinta abuurka”.

Oraahdaas waxay qeexaysa sida ay muhiim ugu tahay “fikiridda” iyo u kuurgalidda kawnka iyo waxa kor saaranba qiridda jiritaanka Illaahay. Waana halka uu Illaahay (SWT) ku leeyahay suuradda Daariyaat 20-21 “Dhulkana waxaa ugu sugan calaamooyin kuwa wax yaqiinin. Naftiinnana miyaadan arkayn (waana qaadasho).

(وَفِي الْأَرْضِ آيَاتٌ لِلْمُوقِنِينَ * وَفِي أَنْفُسِكُمْ أَفَلَا تُبْصِرُونَ)

Sidoo kale waxaa ay soo qaadanaysaa sida cajiibka ah ee jaan go’naanta leh ee uu caalamka u shaqaynayo,  si gaar ah saamiyada Fiisigiska “Physics”. Tusaale: arrimaha sida Xoogga cuf-isjiidadka, xoogga nukliyeerka ee xooggan, xoogga korantada, saamiga u dhexeeya tirada proton iyo elektarooniga,  waxay leeyihiin tiro jaan go’an (fine tuning) oonan wax ka badalmayn sare mar iyo hoos u dhacba, oo haddii tusaale uu waxyar is bedalo ama hoos uga dhaco ama sare noqdo qiimaha cuf isjiidka ee hadda wax ka badal lamid ah marki loo qaybiyo 1060 qaybood hal qayb oo kamid ah, (yacni 1 midigteeda la dhigay 60 ebar), suurgal ma noqoteen helitaanka nolol dunida!. Taas oo keentay qarsoodiga la haleeli waayay ee loogu magac daray “Goldilocks”: sidee ayay qiimooyinkan sidan ugu jaan go’naadeen ee aynan wax isaga badali karin, waa badhamo cajiib ah oo aanan laga xukumi karin meel aanan ahayn samada.  Sidaa darteed ayuu “Paul Davies” iyo “Gorge Greenstein” oo ah Fiisigisyahanno leeyihiin “waaba sidii iyada oo HAGAAJIYE wayn uu u xaddiday wax waliba si layaab leh!”.

-          Marag furrida jiritaanka shakhsiyadeed: (Personhood).

Waxay is waydiinaysaa ‘Nancy’ sidee ayuu jiritaanka Aadmiga marag fur (daliil) ugu noqon karaa jiritaanka Illaahay?, si ay ugu jawaabto; Sababtoo ah waa falayaal shakhsiyeed (Personal agents), macnaha waa noole leh jirtaan iyo doonis, waxaana qasab ah in noolahaas leh awoodda iyo jiritaanka uu abuuray Awood ka sarreeyso oo sidoo kale ah (macnaha leh jiritaan iyo doonis- Illaahay), halkan waxay qoraaga ku naqdinaysaa sheegashooyinka in aadmigu ama dunidaba ay sammaysay awood aanan muuqan sida dabeecada (natural) iwm.

Doodda “Nancy” waxay ku qotontaa in Abuuraha ay tahay in ku awood sarreeyo waxa uu abuuray, sidaa darteed banii Aadanka waxa uu awoodaa inuu wax barto, haddaba waxaa qasab ah in Abuurahooda uu yahay mid wax yaqaan. Aadmigu waxuu awoodaa inuu wax doorto, haddaba waxaa qasab noqonaysa in Abuurahooda uu yahay mid wax doona, fuliya oo awooda. Waana koobidda falsafadeed ee uu kusoo koobayo faylasoofka
“Etienne Gilson” oo yiri: banii Aadanku waa qof “Someone”, mana ahan shay’ “Something”, haddaba waxaa qasab ah asalka noloshu uu ka ahaado “someone” daato jirto, ee uusan ka iman “Something” shay’ haba noqdo mid jiree sida dabeecada.

-          Carruurta ma Mulxidiin ayay ku dhashaan?.

Waxay ‘Nancy’ si xooggan uga hadlaysaa sida ay carruurtu ugu dhashaan ayagoo qirsan jiritaanka Illaahay, iyo in awood jirta ka danbaysa jiritaanka dunida, waana mid liddi ku ah aragtida Ilxaadka ee aanan u arkin in awoodda  Illaah ka danbeeyso jiritaanka dunida. Waxayna soo qaadanaysaa baaritaanno ay sameeysay jaamacadda “Oxford University”. Se waxaan kusoo koobi karnaa in waxaasi ay tahay abuuritaanka Illaahay ee loo yaqaanno ‘Fidrada’, waana tan Illaah kusheegay suuratu Faadir: “Waa abuuridda Eebbe ee dadka uu ku abuuray, wax badali karo abuurka Eebba na majiro, sidaas ayaana ah diinta toosan, laakiin dadka badidiis ma oga”.

(فِطْرَتَ ٱللَّهِ ٱلَّتِى فَطَرَ ٱلنَّاسَ عَلَيْهَا ۚ لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ ٱللَّهِ ۚ ذَٰلِكَ ٱلدِّينُ ٱلْقَيِّمُ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ)

      

‘Nancy’ waxay qiraysaa in wax walbaa oo la caabudo, loo hoggaansamo, la qiro inay yihiin awoodda maamusha dunida, ama abuuritaanka leh ay tahay “sanam” ‘Idol/fetish’. Taas oo waafaqsan aragtida islaamka ee ah in wax walba oo Alle wayne sokadiis la caabudo yihiin sanam. Xataa kuwa rumaysan inaysan caabudin wax muuqdo, ama rumaysan ilxaad, waxay leedahay sanamkooda waa Ilxaadka, taas waxyna ka imaanaysaa baahida bani’aadmiga ee ah in uu wax caabudo, xaq ama baadilba, waxaana taas ka arkaysaa in cid waliba ay isku dayayso buuxinta baahidaas ruuxiga ah, xataa kuwa mulxidiinta ah ay samaysanayaan goobo ay cibaadooyin gaar ah ku samaystaan ama duquus kala duwan.

Sidaas darteed ayay qoraaga buugga kaga dhigaysaa mabda’a kowaad ee ay ku naqdinayso aragtiyahaas in qofka ay tahay inuu garto sanamka uu caabudayo. Barto oo uu ogaado waxa uu yahay. Ma wax uumman baa mise wax maaddi ah ama falsafad muuqato “materialsim”?. Taas waxay sahlaysaa garashada waxa uu galo waxuu rumaysan yahay, ama xaqiiqdiisa.

Qoraaga waxay usii gudagalaysaa sharrixidda iyo naqdinta aragtiyaha kala duwan ee diimaha liddiga ku ah sida: Maadiyada ‘Materialism’,  Caqlaaniyada ‘Rationalism’, tajriibiayada ‘Empricism’ aragtida ‘evulation’ka IWM.

 

 

Buugga ‘finding truth’ waa buug xiiso badan, isku wadista daliilka caqliga iyo kan diiniga ah, tijaabooyinka iyo sheekooyinka, xog aruurinnada iyo baaritaannada kala duwan waxay buugga ka dhigayaan buug aqooneed baaritaan ku dhisan, isla markaana ay fududdahay akhrintiisa, waa buug anfacaya cid wal oo danaysa ka gun gaarista arrimaha diimaha iyo falsafadaha. Sidaas si lamid ah waa buug u baahan aqoon diinta Islaamka xaggeeda ah, maadaama buugga xujooyinka uu wax ku dhisayo ay yihiin ‘Kirishtaanka’. Tarjumiddiisa carabiga ah waxaa wax kudaray, oo meelaha qaarkood ka daba tagay ‘Markaska Dalaa’il’ oo tarjumay, waxaana kula talinayaa qofkii akhrinaya in uu la kaashado.

Xogta buugga iyo nuxurkiisa waa ay ka badantahay inaan kusoo koobo hal qormo, waxaanse isku dayi doonaa idim Alle in meelaha qaarkood muhiimka ah si gaar gaar usoo qaadanno.

Halkaan haddaad nala soo gaartay waad ku mahadsantahay akhrintaada, waana rajaynyaa in aad wax un ka faa’idday, waxaana kaa codsanayaa inaad sii faafiso..

Kala soo dag buugga oo carabi iyo Ingriisba leh linkiyada aan hoos kuu dhigay.

 

Mahadsanid.

 

 

Arabic : https://www.noor-book.com/%D9%83%D8%AA%D8%A8-%D9%86%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%8A-%D8%A8%D9%8A%D8%B1%D8%B3%D9%8A-pdf

English: https://www.pdfdrive.com/finding-truth-5-principles-for-unmasking-atheism-secularism-and-other-god-substitutes-e194453568.html

W/Q: Cabdicasiis Mubaarak.